Witaj na Forum Linuxiarzy
Zanim zalogujesz się, by pisać na naszym forum, zapoznaj się z kilkoma zasadami savoir-vivre'u w wątku Administracja.
Wątki z problemami zamieszczone w dziale "Przywitaj się" oraz wszelkie reklamy na naszym forum będą usuwane.

Autor Wątek: Jadra linuksa  (Przeczytany 944 razy)

Offline wit

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 4
  • Reputacja: 0
Jadra linuksa
« dnia: Październik 25, 2021, 10:58:43 am »
Witam wszystkich,
potrzebuję porady jak wyświetlić zainstalowane jądra w systemie Mx linuks i w bezpieczny sposób usunąć starsze wersje jądra linuksa.

Offline Fibogacci

  • Full Member
  • ***
  • Wiadomości: 225
  • Reputacja: 9
Odp: Jadra linuksa
« Odpowiedź #1 dnia: Październik 25, 2021, 07:17:43 pm »
Witam wszystkich,
potrzebuję porady jak wyświetlić zainstalowane jądra w systemie Mx linuks i w bezpieczny sposób usunąć starsze wersje jądra linuksa.

Jądro aktualnie używane przez system można sprawdzić w terminalu (w MX klawisz F4 domyślnie wysuwa terminal z góry) poleceniem:

uname -a

które wyświetli wszystkie informacje, a tylko dla wyświetlenia numeru zastosuj polecenie:

uname -r

Jakie aktualnie jądra masz w systemie do wyboru (czyli w GRUB), możesz sprawdzić m.in. w programie MX Opcje uruchamiania (MX Boot Options gdy system uruchomiony jest po angielsku), przykład poniżej na screenie:



Możesz też w terminalu wydać polecenie:

ls /boot

i również wyświetli się lista plików.

Aby odinstalować jądro możesz to zrobić na kilka sposobów.

Jeśli zainstalowane jądro jest na liście w programie MX Instalator pakietów, na karcie Popularne aplikacje, w kategorii Kernels, wystarczy zaznaczyć zainstalowane jądro i w prawym dolnym rogu kliknąć Odinstaluj. Przykład na screenie poniżej:



Ja najczęściej do odinstalowania kernela korzystam z programu menedżera pakietów Synaptic. W lewej kolumnie masz działy tematyczne, można wybrać Jądro i moduły, a po prawej stronie w kolumnie pojawi się lista m.in. kerneli, w tym tych już zainstalowanych w systemie. Screen poniżej:



Chcąc odinstalować dany kernel/jądro, klikasz prawym przyciskiem i wybierasz np. Zaznacz do całkowitego usunięcia. Przy czym trzeba zaznaczyć zarówno plik "linux-headers-..." jak i plik "linux-image..."



Po zaznaczeniu plików do usunięcia, trzeba potwierdzić u góry przyciskiem Zastosuj.

Generalnie, dobrą zasadą jest po zainstalowaniu nowego jądra, nie usuwać tego ostatniego, na którym system dobrze działał, to znaczy mieć do wyboru co najmniej dwa. Gdyby z jakichś przyczyn na nowym jądrze były jakieś problemy, wtedy można w GRUB wybrać i uruchomić system z tym wcześniejszym, poprawnie działającym kernelem.

Ja np. na laptopie z którego teraz piszę, korzystam z kernela antix 4.9.276 ponieważ szybciej się na tym kernelu system uruchamia, na domyślnym dosyć długo sprawdzany był dysk twardy i czas uruchomienia był długi. Poza tym na bardzo starym sprzęcie kernel od antix może się lepiej sprawdzać czasami.
« Ostatnia zmiana: Październik 25, 2021, 07:50:17 pm wysłana przez Fibogacci »

Offline wit

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 4
  • Reputacja: 0
Odp: Jadra linuksa
« Odpowiedź #2 dnia: Październik 26, 2021, 07:12:02 pm »
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź i poświęcony czas. Jest tu wszystko co chciałem wiedzieć. Szkoda, że w MX Linuks ne jest to rozwiązane jak w Mincie, byłoby łatwiej przynajmniej dla mniej doświadczonych użytkowników systemu. Uważam, że temat można zamknąć.

Offline Fibogacci

  • Full Member
  • ***
  • Wiadomości: 225
  • Reputacja: 9
Odp: Jadra linuksa
« Odpowiedź #3 dnia: Październik 27, 2021, 12:57:26 pm »
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź i poświęcony czas. Jest tu wszystko co chciałem wiedzieć. Szkoda, że w MX Linuks ne jest to rozwiązane jak w Mincie, byłoby łatwiej przynajmniej dla mniej doświadczonych użytkowników systemu. Uważam, że temat można zamknąć.

Nie wiem, jak to jest rozwiązane w Mincie, bo nie używam, ale z moich obserwacji, mniej doświadczeni użytkownicy często nie instalują/zmieniają kerneli, często nawet nie wiedzą co to są kernele i jak Linux działa. Natomiast pomimo braku tej wiedzy, korzystają z systemu (szczególnie jeśli ktoś im ten system przygotuje wstępnie do działania).

A co do metod instalacji/deinstalacji kerneli w MX, to przypomniały mi się jeszcze 2 o których nie wspomniałem.

Metoda 1. W MX Instalator pakietów na karcie Repozytorium Stabilne i Repozytorium MX Test również można wyszukać dostępne kernele, wpisując w wyszukiwanie 'linux-headers', 'linux-image'

Metoda 2. W terminalu jest dostępny program o nazwie cli-aptiX (wspólny dla MX Linux i antiX). Można w nim wyszukiwać i instalować pakiety, a także m.in. kernele. Po prostu wybiera się odpowiedni numer i postępuje zgodnie z komunikatami. Całość jest w języku polskim. Uruchamia się go poleceniem:

sudo cli-aptiX

Screen z wyborem kerneli poniżej:

« Ostatnia zmiana: Październik 27, 2021, 01:01:08 pm wysłana przez Fibogacci »

Offline wit

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 4
  • Reputacja: 0
Odp: Jadra linuksa
« Odpowiedź #4 dnia: Październik 28, 2021, 11:17:30 am »
Zgadzam się, że duża część użytkowników systemu nie interesują się tym tematem. Ja również od początku instalacji systemu tego nie ruszałem ponieważ wszystko działało i działa nadal. Jednak dysk nie jest z gumy (leciwy laptop i dysk talerzowy) chcę zrobić porządki i odzyskać trochę miejsca, dlatego założyłem ten temat. A instalować na nowo nie chcę chyba, że zostanę zmuszony przez brak wsparcia. Widziałem instrukcję jak przejść na najnowszą wersje MX, ale to już zostawiam dużo bardziej zaawansowanym.

Offline Fibogacci

  • Full Member
  • ***
  • Wiadomości: 225
  • Reputacja: 9
Odp: Jadra linuksa
« Odpowiedź #5 dnia: Październik 28, 2021, 02:08:16 pm »
Zgadzam się, że duża część użytkowników systemu nie interesują się tym tematem. Ja również od początku instalacji systemu tego nie ruszałem ponieważ wszystko działało i działa nadal. Jednak dysk nie jest z gumy (leciwy laptop i dysk talerzowy) chcę zrobić porządki i odzyskać trochę miejsca, dlatego założyłem ten temat. A instalować na nowo nie chcę chyba, że zostanę zmuszony przez brak wsparcia. Widziałem instrukcję jak przejść na najnowszą wersje MX, ale to już zostawiam dużo bardziej zaawansowanym.

Ja mam podobnie, nie uaktualniam wszystkich komputerów do najnowszej wersji tylko dlatego, że pojawiła się najnowsza wersja. Oczywiście będę testował MX-21, ale m.in. na Live USB i na jakichś osobnych partycjach.

Wsparcie LTS dla Debiana 10 na którym oparty jest MX-19 to 2024 rok (czyli jest to 5 lat od wydania danej wersji): https://wiki.debian.org/LTS

A sami deweloperzy MXa często w praktyce wspierają poprzednie wersje nawet długo po tym, jak mija wsparcie Debiana.

Na tym laptopie z którego teraz piszę (też stary, ale jary, Celeron 1,73 GHz i obecnie 2 GB RAM, wcześniej 1 GB RAM i cały czas ten sam dysk HDD czyli talerzowy) miałem długo MX w wersji 16 i nie instalowałem w ogóle wersji 17 i 18, dopiero jak pojawił się MX-19 zainstalowałem go i z niego teraz korzystam.

A co do miejsca na komputerze, to też zazwyczaj 'jadę na oparach', czyli wolnego miejsca na dysku pozostaje zazwyczaj poniżej 1 GB, często nawet bliżej 500 MB. Trzeba kombinować i organizować zasoby, ale dzięki temu człowiek nabywa cennych umiejętności zarządzania zasobami.

Jeśli system MX był instalowany, a później nie było doinstalowanych dodatkowych kerneli, to powinien w systemie być tylko ten oryginalny.

Natomiast co do zwalaniania miejsca, co jakiś czas można korzystać z programu MX Porządki - usuwa różne tymczasowe pliki, logi (jeśli się taką opcję wybierze), pakiety instalacyjne.

Ja również co jakiś czas usuwam ręcznie wpisując w terminalu następujące polecenia:

sudo apt autoremove
sudo apt clean
sudo apt autoclean

Natomiast do szybkiego wyszukiwania, które katalogi i pliki w nich zajmują dużo miejsca (np. szukam, gdzie są jakieś duże pliki, które mógłbym usunąć lub przenieść na inny nośnik) wykorzystuję w terminalu program mc (Midnight Commander czyli wygodny menedżer plików).

Będąc w danym katalogu, znajdując się w pierwszej linijce od góry (dwie kropki) skrótem klawiaturowym Ctrl + Spacja program oblicza wielkość wszystkich katalogów (w bajtach, lub kilobajtach K lub megabajtach M). Dzięki temu można szybko rozpoznać, który katalog można porządkować. Przykład poniżej:



W MX Linux jest też coś takiego jak analizator wykorzystania dysków, program o nazwie Baobab (można do niego przejść także bezpośrednio z MX Porządki), który w sposób graficzny wyświetla zajętość poszczególnych katalogów. W lewej części wyświetla się nazwa katalogu, rozmiar, zawartość (ilość elementów w katalogu) oraz czas ostatniej modyfikacji. Może to ułatwić podejmowanie decyzji, co i jak porządkować. Ja z niego na co dzień nie korzystam, ale na pewno jest praktyczny i może ułatwić wyszukiwanie obszarów o dużej zajętości. Screen:

« Ostatnia zmiana: Październik 28, 2021, 02:17:36 pm wysłana przez Fibogacci »

Offline wit

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 4
  • Reputacja: 0
Odp: Jadra linuksa
« Odpowiedź #6 dnia: Październik 29, 2021, 11:16:35 am »
Jeszcze raz dziękuję za porady.
Pozdrawiam